Hallo, welkom bij deze eerste aflevering van Nederlands voor Afrikaans de Podcast. Mijn naam is Irmarie. Ik ben geboren in Pretoria in Zuid-Afrika en opgegroeid in Nederland. Dus ik spreek vloeiend Afrikaans en vloeiend Nederlands en weet daarom als geen ander wat de verschillen zijn, en wat de overeenkomsten zijn tussen de taal en de cultuur en de moeite en misverstanden die Afrikaners vaak ervaren wanneer ze naar Nederland verhuizen. In deze eerste aflevering duiken we in de wereld van zogenaamde “valse vrienden”, tussen het Afrikaans en het Nederlands. Je hebt de term misschien al wel voorbij horen komen. Valse vrienden zijn woorden die in beide talen hetzelfde lijken te betekenen, maar in werkelijkheid een heel andere betekenis hebben. Dit leidt vaak tot grappige misverstanden en vandaag bespreken we een paar van de bekendste valse vrienden van de letter A. Je hoort het goed. We gaan alleen de valse vrienden van de letter A bespreken. Er zijn namelijk heel veel valse vrienden en die kunnen we lang niet allemaal bespreken in deze ene aflevering. Dus we beginnen met de A. Als je wil, kan je meelezen met het transcript van deze aflevering, of je kan een document downloaden waar alle valse vrienden in staan. Laten we beginnen. De eerste valse vriend die we gaan bespreken is het woordje aandoen of in Afrikaans natuurlijk ‘aandoen’. Dus in beide talen kan het woord aandoen betekenen dat je iemand pijn doet en dat je iets veroorzaakt. Pijn veroorzaakt bij die persoon. Byvoorbeeld in Afrikaans: ek gaan jou iets aandoen. Nè? beteken jy gaan die persoon… Jy gaan die persoon seer maak, en in het Nederlands ook, ik doe je iets aan. Ik ga je iets aan doen. Ja, dat is een beide talen de betekenis. Maar in het Nederlands heeft het ook nog meer betekenissen die je in het Afrikaans niet hebt. Bijvoorbeeld ‘aantrekken’ is een synoniem, dus hè, ‘trek je kleding aan’, kun je in het Nederlands ook vervangen met ‘doe je kleding aan’ hè? Dus ‘aandoen’, Ik doe mijn jas aan bijvoorbeeld. Of ‘doe je schoenen aan’, kan je tegen iemand zeggen. En een tweede betekenis die anders is dan in het Afrikaans is dat je ook het licht kan ‘aandoen’. Dus in Afrikaans gebruik jy dan die lig ‘aansit’, of ‘aanskakel’. In het Nederlands doe je het licht aan, wil jij het licht even aan doen? Doe jij het licht even aan? Oké dus aandoen, kan dat ook betekenen. De tweede valse vriend met de letter a is het woordje aardig. Of in Afrikaans aardig. Dus in beide talen weer eens kan het betekenen. Redelijk groot of een behoorlijke hoeveelheid bijvoorbeeld. Ik heb aardig veel voor deze broek betaald. Maar in het Nederlands wordt het woordje meestal gebruikt in de zin van vriendelijk en daar is het een valse vriend, hè? Want in Afrikaanse as jy sê iemand is aardig, byvoorbeeld ‘ek het ‘n aardige buurman’ of ‘hierdie man is ’n bietjie aardig’, Dan bedoel jy hy’s ‘n bietjie vreemd, nè? Hy is bietjie eienaardig eintlik. In het Nederlands is aardig, is altijd positief, betekent vriendelijk, dus als iemand tegen jou zegt, Ik heb een hele aardige buurman. Hij helpt me altijd. Dan betekent dat dat de buurman vriendelijk is. Dus niet schrikken als iemand jou aardig noemt. Dat is altijd positief. Nummer 3 is afhaken of afhaak in Afrikaans. Hè dus in beide talen kan het betekenen dat je iets losmaakt, bijvoorbeeld. Ik haak de boot af. Maar in het Nederlands kan het ook betekenen dat je niet meer deelneemt met een wedstrijd of een spelletje, bijvoorbeeld, dus je doet niet meer mee. Ik ben afgehaakt, kan je dan zeggen. Bijvoorbeeld. Ik wilde vorige week een marathon rennen, maar halverwege kreeg ik zo'n last van mijn enkel dat ik ben afgehaakt, dus ik doe niet meer mee. Ik, ik neem niet meer deel. Of Als je een spelletje speelt, kun je zeggen, ik speel voor spek en bonen jongens. Ik haak af. Voor spek en bonen betekent dat je eigenlijk gewoon voor de grap meedoet, want je hebt niet echt een kans om te winnen. En als je dan zegt, ik haak af betekent… dan bedoel je, ik doe niet meer mee. Het volgende woordje is aftrekken aftrek in Afrikaans. Het kan hetzelfde betekenen, bijvoorbeeld in wiskunde kun je optellen of aftrekken. Maar als ik jou was, zou ik dit woord aan het begin vooral vermijden. Gebruik het liever niet, want het kan iets anders betekenen, als je het In de verkeerde context gebruikt. Als een man zich aftrekt, betekent het namelijk dat hij zichzelf bevredigt. Ja, dat hij masturbeert. Dus het klinkt een beetje raar als jij bijvoorbeeld zegt… In Afrikaans kan jy sê: ‘Die polisie het my afgetrek’ Dat moet je dus niet in het Nederlands zeggen. Als je zegt, De politie heeft me afgetrokken. Dan klinkt dat heel heftig en dat geeft niet dezelfde boodschap als wat je denkt dat het doet. Ja dus, dan kun je zeggen: ‘De politie heeft me aangehouden’, bijvoorbeeld. Ja? Dus probeer het woordje aftrekken te vermijden. Afslag in het Nederlands betekent niet dat je minder hoeft te betalen voor een product. Dan gebruiken we het woord korting So, afslag in Afrikaans is korting in het Nederlands. In het Nederlands betekent het woordje afslag de afrit op de snelweg. Ja? Dus bijvoorbeeld, neem de tweede afslag. Dat is de afrit van de snelweg af. Dat is het woordje afslag, dus als je afslag wil gebruiken in de winkel, dan gebruik je korting. En de laatste met een A die ik vandaag ga bespreken, is het woordje amper. Deze is heel verwarrend, want hij betekent net niet hetzelfde als in het Afrikaans So in Afrikaans beteken ‘amper’: jy is amper daar, maar nog nie. Nè? So byvoorbeeld: ‘Ons het amper ’n kwartier gewag vir jou’… Dit beteken jy het.. Dit het nog nie 15 minute geneem vir jou om te wag vir hom nie… maar amper. In Nederlands gebruiken we dan het woord ‘bijna’, ja? Dus we hebben bijna een kwartier gewacht, betekent nog net niet een kwartier, maar bijna Soos wat jy ‘amper’ in Afrikaans gebruik. Maar het woordje amper bestaat ook in het Nederlands. Maar dan betekent het niet ‘nog net niet’, maar het betekent ‘net wel’. Ja? Soos ‘skaars’ miskien. Of ‘amper nie’ in Afrikaans gebruik word. As ek byvoorbeeld vir jou sê: ‘julle praat amper nie met mekaar nie’ of ‘ek praat amper nooit met jou nie’ dan kun je het Nederlands dus het woordje amper gebruiken. Jullie spreken elkaar amper. Of ik praat amper met jou. En dan betekent het: soos ‘amper nie’ in Afrikaans. Nog een voorbeeld. Ik ben amper thuis, en ik moet nu alweer weg. Betekent: Ek het nou net by die huis gekom, so ek is nog maar skaars by die huis, en nou moet ek al weer gaan. Hè, dus dat is wat amper in het Nederlands betekent. Het is een beetje verwarrend. Maar goed, denk er gewoon aan als je in het Afrikaans het woordje amper wil gebruiken. Dan moet je bijna in het Nederlands zeggen. Oké. Dat waren de eerste valse vrienden die ik jou kan geven. De valse vrienden die beginnen met de A. Bedankt voor het luisteren naar deze aflevering en heb je zelf wel eens grappige misverstanden gehad met het Afrikaans of het Nederlands? Laat het me weten via Instagram via WhatsApp of stuur me een berichtje en ik zie jullie de volgende keer. Doei doei.